Το επεισόδιο με τον χρησμό της Πυθίας και τα ξύλινα τείχη
της Αθήνας το ξέρουμε από παιδιά. Είναι από τους ωραιότερους και
διδακτικότερους μύθους της αρχαίας ελληνικής Ιστορίας και αν έχει κάποια
σημασία για μας σήμερα, αυτή δεν έχει καμία σχέση με το αν όντως υπήρξε τέτοιος
χρησμός στην πραγματικότητα.
Εκείνο που μας ενδιαφέρει είναι ο τρόπος με τον
οποίον την διαχειρίζεται ο μέγας παραμυθάς και πατέρας της Ιστορίας Ηρόδοτος
και τα συμπεράσματα που βγάζει για τη συμπεριφορά των Αθηναίων. Γιατί η Ιστορία
που παίρνει στα σοβαρά τον εαυτόν της έχει, εκτός των άλλων, να κάνει με την
ακρίβεια του αισθήματος των λέξεων που παράγουν σημασία και σου δείχνουν τον
δρόμο για να ερμηνεύσεις την πραγματικότητα.
Οταν το γλωσσικό αισθητήριο είναι ελλειμματικό, τότε, όσες
αλήθειες κι αν κατέχεις, δεν μπορείς να γράψεις Ιστορία. Πετάς μια λέξη, όπως ο
«συνωστισμός» των Ελλήνων στην προκυμαία της Σμύρνης, επειδή βρήκες στο λεξικό
ότι αυτή περιγράφει τη συγκέντρωση πλήθους ανθρώπων, χωρίς να είσαι σε θέση να
αντιληφθείς ότι αυτή παράγει ένα αίσθημα το οποίο υπερβαίνει τη λεξικογραφική της
αξία. Οπως έλεγε και ο Ζενέ, «δεν μπορείς να γίνεις νάρκισσος μόνον επειδή το
θέλησες».
Ο Ηρόδοτος, λοιπόν, λέει πως οι Αθηναίοι που πίστεψαν ότι ο
χρησμός της Πυθίας αναφερόταν στα

